تغذيه با شير مادر

مادر با تغذيه كودك با شير خود، ميتواند خطر خونريزيهاي بعد از زايمان ، انواع بيماريهاي عفوني، سرطان هاي پستان و تخمدان ، كم خوني فقرآهن و حتي مرگ را كاهش ميدهد. وي همچنين تغذيه با شير مادر براي كودك را عامل حياتي براي پيشگيري ازاسهال، بيماريهاي تنفسي مانند ذات الريه ، عفونت هاي گوشي و مجاري ادراري ذكركرد.

تغذيه ي نوزاد با شير مادر، خطر ابتلا به چاقي را تا يك سوم در دوران كودكي كاهش ميدهد و اثرات مفيدي در زندگي آتي و دوران بزرگسالاني او به همراه خواهد داشت . اگر مادران كودكان را با شير خود تغذيه كنند ميزان چاقيهاي بزرگسالي در نسلهاي آينده بين ده تا پانزده درصد كاهش خواهد يافت . وي همچنين گفت : علاوه بر ارزش غذايي، مهمترين مزيت شير مادر ارتباط بين كودك و مادر است ، به طوري كه شيردهي در آغوش مادر در تكوين شخصيت كودك تاثير به سزايي دارد.

شير مادر غذاي استريليزه و بدون آلودگي است ، در حالي كه تغذيه ي كودك با شيرخشك احتمال عفونت و آلودگي از طريق سرشيشه و شيشه را افزايش ميدهد. آيغوز به لحاظ تغذيه و ايمني داراي موادي است كه كودك را در مقابل بسياري از بيماريهاي عفوني و غير عفوني، اگزما و بيماريهاي حساسيتي مصون ميكند. كودكاني كه از شير مادر تغذيه ميشوند، نسبت به كودكاني كه شير خشك استفاده ميكنند، شانس كمتري در ابتلا به ديابت ، آسم و حساسيت دارند. شيردهي، ازبدو تولد تا يک و نيم تا دو سالگي بسيار مطلوب و طبق تعريف سازمان جهاني بهداشت پس از شش ماهگي بايد غذاي كمكي به كودك خورانده شود. خوراندن غذاي كمكي قبل از6 ماهگي حتي يك سي سي آب يا سوپ براي كودك مضر بوده و جايگزين مناسبي براي شيرمادر نيست وهضم و جذب برخي مواد غذايي در سنين 6 ماهگي نظير پروتئين شير گاو و گندم براي كودك مشكل بوده و كودك را دچار اسهال كند. برخي مادران به تصور اينكه شير مادر چرب و سنگين است ، آن را در هنگام بروز اسهال قطع ميكنند، درحالي كه شيرمادر در درمان اسهال موثربوده و اين بيماري زودتر بهبود مييابد. 

مواد نگهدارنده ، به شيرخشك افزوده ميشود تا به مدت دو سال از فاسدشدن آن جلوگيري شود، اما برخي از كوكان پس از مصرف آن دچار مشكلات گوارشي ميشوند. مادران علاوه بر دقت لازم در تهيه ي شير خشك ، بايد آن را به طرز صحيح درست كنند و از زياد غليظ كردن و يا رقيق كردن شير خشك خودداري كنند. درصورتي كه مادران بنابه دلايل خاص ، قادر به شيردهي نباشند، بهتر است از شير خشك استفاده كنند و از خوراندن شير پاستوريزه به علت عوارض گوارشي كودك پرهيز كنند. كودكاني كه از شير مادر تغذيه ميكنند، همچنين از ثبات روحي و هوش بيشتري برخوردار هستند. نوزاد قبل ازتولد در محيطي آرام و بدون استرس قرار دارد، درحالي كه پس ازتولد درمحيطي پر سر و صدا حضور مييابد ومادران براي پيشگيري از اختلالات روحي بايد نوزدان را درآغوش گرفته و به آنان آرامش وامنيت دهند. وي آغوش گرفتن نوزاد در هنگام شيردهي و تماس پوست با پوست ، درجه حرارت بدن و ضربان قلب مادر، در روزهاي نخستين تولد را در آرامش كودكان بسيار موثر دانست .

 

مادران بايد درطول دوران بارداري شيوه ي صحيح شيردهي به كودك را بياموزند، اما متاسفانه عده زيادي از مادران اين آموزش را در دوران بارداري نميبينند، كه اين امر تغذيه ي كودكان را پس از تولد با مشكل مواجه ميكند. كودكان شير مادرخوار از لحاظ روحي وعاطفي تفاوت زيادي با كودكان شير خشك خوار دارند كه مادران براي مهيا كردن شرايط روحي و رواني مناسب وقت بيشتري را براي درآغوش گرفتن و صحبت كردن به كودك بگذارند. دوران خردسالي بايد با بالاترين اولويت مدنظر و توجه مقامات مسوول و دولت ها در زمان تصميم گيريهاي قانوني،سياسي، برنامه اي و تخصيص بودجه و منابع قرار گيرد. هرچند در كمال تاسف و تاثر، كودكان دراين سالها كمترين ميزان توجه و درجه اولويت را ازطرف دولتها دريافت كرده اند.

مزاياي شير مادر

مزاياي مربوط به كودك

·        شير مادر به تنهايي مي‌تواند از لحظه تولد تا پايان 6 ماهگي تمام نيازهاي غذائي شيرخوار طبيعی را براي رشد طبيعي او تأمين كند.

·        آغوز حاوي مواد مفيد و ارزنده ايمني است كه كودك را در مقابل بيماري هاي عفوني محافظت مي‌كند.

·        مواد مختلف ضد عفونت در شير مادر احتمال ابتلاي شيرخوار را به بسياري از عفونت ها به ويژه عفونت هاي گوارشي و تنفسي كاهش مي‌دهد.

·        ميزان ابتلا به آسم، اگزما و انواع آلرژي در شير مادرخواران بسيار كمتر گزارش شده است.

·        در شير مادرخواران به علت متابوليسم بهتر كلسترول مشكل افزايش كلسترول در بزرگسالي و احتمال خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي ـ عروقي كمتر است.

·        چربي و پروتئين شير مادر بهتر از چربي و پروتئين ديگر انواع شيرها هضم و جذب مي‌شود. به همين دليل دردهاي قولنجي، جمع شدن گاز، استفراغ و حساسيت نسبت به پروتئين در اين شيرخواران كمتر مشاهده مي‌شود.

·        تركيب شير مادر همراه با رشد شيرخوار تغيير پيدا مي‌كند. چربي شير مادر در شروع هر وعده شير كمتر است و سپس ميزان آن تدريجاً بيشتر مي‌شود. اين تغييرات كمك بزرگي به سير نگهداشتن شيرخوار مي‌كند.

·        به علت اختلاف در تركيب چربي شير مادر، شيرخوار، پرخوري نمي‌كند و كمتر چاق مي‌شود. چاقي اين دوران زمينه ساز عوارض قلبي ـ عروقي، مفصلي و بيماري قند در بزرگسالي است.

·        به علت و جود آب كافي در شير مادر به خصوص ابتداي شير، تشنگي شيرخوار برطرف شده و اشتهاي او تحريك مي‌شود و نيازي به دادن آب يا آب قند حتي در مكان هاي بسيار گرم و خشك نيست.

·        ميزان سديم و پروتئين شير مادر به حدي است كه به كليه هاي نوزاد كه هنوز كامل نشده اند صدمه اي وارد نمي‌كند.

·        شير مادر ؛ پاكيزه، داراي درجه حرارت مناسب و عاري از آلودگي ميكروبي است.

·        تغذيه با شير مادر رابطه عاطفي بين مادر و فرزند را بيشتر مي‌كند. تماس و توجه مادر هنگام شير دادن اثر مطلوبي بر رشد شيرخوار دارد.

·        جذب كلسيم شير مادر به سبب نسبت مناسب كلسيم به فسفر بهتر انجام مي‌شود.

·                به دليل وجود عواملي مثل لاكتوفرين و اسيديته بيشتر شير مادر، جذب آهن شير مادر به مراتب بهتر صورت مي‌گيرد.

·        احتمال بروز اسهال در شير مادرخواران به مراتب كمتر است و نيز به سبب نوع مدفوع، سوختگي ناحيه تناسلي (Diaper Rash) كمتر ديده مي‌شود.

·        شير مادر خواران كمتر دچار مشكلات دنداني ناشي از پستانك و تغذيه مصنوعي مي‌شوند.

مزاياي مربوط به مادر

·        تغذيه انحصاري و مكرر شيرخوار با شير مادر در شب و روز عادت ماهيانه مادر و امكان تخمك گذاري وي را به تعويق مي‌اندازد. در نتيجه، حاملگي هاي زودرس كمتر اتفاق مي‌افتد.

·        جمع شدن و برگشت رحم به اندازه طبيعي در مادراني كه به نوزادانشان شير مي‌دهند، سريع تر انجام مي‌گيرد. برگشت سريع رحم به حالت طبيعي و ديرتر شروع شدن عادت ماهيانه به دليل شيردهي، باعث جلوگيري از كم خوني مادر مي‌شود.

·        مادراني كه به نوزادشان شير مي‌دهند چون از چربي ذخيره شده دوران بارداري براي ساختن شير استفاده مي‌كنند، زودتر وزن اضافي را از دست مي‌دهند و پستان ها و اندامشان نيز به همين دليل زودتر به حالت طبيعي قبل از بارداري بر مي‌گردد.

·        احتمال ابتلاء به سرطان پستان و تخمدان در زنان شيرده كمتر است.

·        مادر به دليل تماس هاي مكرر كودك با بدنش در جريان شيردهي و احساس آرامش و رضايتي كه از اين تماس حاصل مي‌شود وضع روحي و عاطفي بهتري خواهد داشت.

مزاياي اقتصادي ـ اجتماعي

·        تغذيه با شير مادر با توجه به افزايش نياز غذايي مادر در طول شيردهي از هر شيوه ديگر تغذيه، به مراتب ارزانتر است.

·        شير مادر خواران چون كمتر بيمار مي‌شوند هزينه درمان آنها به طور مشخص كاهش مي‌يابد.

·        در بيمارستان هايي كه از شيوه هم اطاقي مادر و نوزاد (Rooming in) استفاده مي‌شود بروز عفونت و همه گير شدن آن در بين نوزادان، به مراتب كمتر اتفاق مي‌افتد و طبق محاسبات دقيق، هزينه بيمارستان ها و نيروي انساني مورد نياز هم كاهش مي‌يابد.

·        مادراني كه كودكانشان را از شير خود تغذيه مي‌كنند علاوه بر كمك به رشد و تكامل مناسب نسل آينده، از خروج مبالغ هنگفتي ارز به خارج از كشور براي ورود شير خشك جلوگيري و از اين طريق به توسعه اقتصادي كشور كمك مي‌كنند.

·                سلامت هر جامعه با ارتقاي سطح تغذيه، رشد كودكان و پيشگيري از بيماري هاي عفوني، تنظيم خانواده و كنترل جمعيت ارتباط مستقيم دارد. تغذيه با شير مادر به فراهم نمودن اين امكانات كمك می كند.

منبع:http://sneed.ir